การดูแลผู้ป่วยโรคไตในระยะฟอกไต

ของศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่

โรคไตเรื้อรังระยะฟอกไตเป็นภาวะที่ผู้ป่วยต้องพึ่งพา การฟอกไตในผู้สูงอายุ อย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็น การฟอกเลือด (Hemodialysis) หรือ การล้างไตทางช่องท้อง โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มักมีโรคร่วม เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ ทำให้การดูแลต้องครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ดูแลผู้ป่วยโรคไต เชียงใหม่

ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุในอำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ (ธนรัฎ เฮลท์แคร์) จึงมีบทบาทสำคัญในฐานะ ศูนย์ดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะฟอกไตแบบระยะยาว (Long-term Care) ที่เชื่อมโยงการดูแลระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และโรงพยาบาลในจังหวัดเชียงใหม่

1. บริบทของผู้สูงอายุโรคไตในอำเภอดอยสะเก็ด

อำเภอดอยสะเก็ดมีประชากรผู้สูงอายุจำนวนมาก ส่วนหนึ่งเป็นเกษตรกรเดิมที่เคยใช้แรงงานหนัก มีโรคประจำตัวสะสม และจำเป็นต้องเดินทางไป ฟอกไตที่โรงพยาบาลในตัวเมืองเชียงใหม่หรือโรงพยาบาลใกล้เคียง อย่างสม่ำเสมอ ซึ่งสร้างภาระทั้งด้านเวลา ค่าใช้จ่าย และการดูแลต่อเนื่องหลังฟอกไต

การมี ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ดอยสะเก็ด ที่รองรับ การดูแลผู้ป่วยฟอกไต เชียงใหม่ จึงช่วยลดภาระครอบครัว พร้อมดูแลผู้ป่วยให้สามารถใช้ชีวิตอยู่ในชุมชนเดิมได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย

2. เป้าหมายการดูแลผู้ป่วยโรคไตระยะฟอกไต

ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ธนรัฎ เฮลท์แคร์ มีเป้าหมายในการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะฟอกไต ดังนี้

1. ลด ภาวะแทรกซ้อนจากการฟอกไต และโรคร่วม

2. ส่งเสริม คุณภาพชีวิตผู้ป่วยฟอกไต ให้ดีที่สุด

3. สนับสนุนครอบครัวให้มีความรู้ด้าน การดูแลผู้ป่วยโรคไตแบบองค์รวม

4. ประสานงานกับโรงพยาบาลและหน่วยบริการสุขภาพในอำเภอดอยสะเก็ดและจังหวัดเชียงใหม่

3. การดูแลด้านร่างกายและการรักษาทางการแพทย์

การติดตามการฟอกไต

• วางแผนการนัดหมายและการเดินทางไปฟอกไต ร่วมกับครอบครัว

• เฝ้าระวังอาการหลังฟอกไต เช่น อ่อนเพลีย ความดันตก เป็นตะคริว

• ชั่งน้ำหนัก วัดความดัน และสังเกตอาการบวม หอบเหนื่อยอย่างสม่ำเสมอ

การดูแลเส้นฟอกเลือด (AV Fistula / AV Graft)

• หลีกเลี่ยงการเจาะเลือด วัดความดัน หรือฉีดยาที่แขนข้างที่ทำเส้น

• ตรวจการสั่นเต้นของเส้นฟอกเลือดทุกวัน

• หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือกดทับบริเวณแขน

การดูแลผู้ล้างไตทางช่องท้อง

• จัดพื้นที่สะอาด ปลอดฝุ่น สำหรับการเปลี่ยนน้ำยาล้างไต

• เน้นการล้างมืออย่างถูกวิธี

• หากน้ำยาขุ่น ปวดท้อง หรือมีไข้ ให้รีบส่งโรงพยาบาลทันที

การใช้ยาและการควบคุมโรคร่วม

• รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด

• หลีกเลี่ยงยาชุด ยาสมุนไพรที่ไม่ได้รับรอง

• ให้ความรู้เรื่องอันตรายของยาแก้ปวดบางชนิดต่อไต

4. โภชนาการผู้ป่วยโรคไตในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ดอยสะเก็ด

โภชนาการผู้ป่วยโรคไต เป็นหัวใจสำคัญของการดูแลระยะฟอกไต โดยศูนย์ดูแลผู้สูงอายุธนรัฎ เฮลท์แคร์ วางแผนเมนู อาหารสำหรับผู้ป่วยฟอกไต ให้สอดคล้องกับวิถีล้านนา

การจำกัดเกลือและน้ำ

• ลดอาหารเค็มจัด เช่น แหนม ปลาร้า น้ำพริกเค็ม

• ใช้สมุนไพรพื้นบ้านเพิ่มรสชาติ

• ควบคุมปริมาณน้ำดื่มตามคำแนะนำแพทย์

การควบคุมโพแทสเซียม

• ระวังผลไม้โพแทสเซียมสูง เช่น กล้วย ส้ม มะละกอสุก

• ผักบางชนิดควรลวกทิ้งน้ำก่อนปรุง

การจำกัดฟอสฟอรัส

• ลดอาหารแปรรูปและน้ำอัดลมสีดำ

• รับประทานยาจับฟอสเฟตตามแพทย์สั่ง

โปรตีนคุณภาพดี

• เลือกปลา เนื้อไก่ลอกหนัง ไข่ขาว

• จัดอาหารมื้อเล็กแต่บ่อย สำหรับผู้สูงอายุเบื่ออาหาร

5. การดูแลด้านจิตใจและสังคมในบริบทล้านนา

ผู้ป่วยฟอกไตจำนวนมากรู้สึกเป็นภาระลูกหลาน ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุจึงเน้น การดูแลผู้ป่วยโรคไตแบบองค์รวม ผ่านกิจกรรมที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมล้านนา เช่น

• ทำบุญ สวดมนต์ ฟังธรรมกับวัดในชุมชน

• ฟังเพลงคำเมือง ดนตรีพื้นเมืองเบา ๆ

• งานฝีมือเบา ๆ ตามกำลัง

• มุมพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์ผู้ป่วยฟอกไตและครอบครัว

การมีนักสังคมสงเคราะห์หรือนักจิตวิทยาช่วยประเมิน จะช่วยลดภาวะซึมเศร้าและความเครียดในผู้สูงอายุ

6. บทบาทของครอบครัวและชุมชนดอยสะเก็ด

• ครอบครัวช่วยติดตามนัดฟอกไตและการรับประทานยา

• ดูแลอาหารให้เหมาะกับ ผู้สูงอายุโรคไต

• อสม. และผู้นำชุมชนช่วยเยี่ยมบ้านและประสานการดูแล

• ลดความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับการฟอกไต ด้วยข้อมูลทางการแพทย์ที่ถูกต้อง

7. การประสานเครือข่ายบริการสุขภาพในจังหวัดเชียงใหม่

ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ธนรัฎ เฮลท์แคร์ ประสานงานกับ

• โรงพยาบาลที่มีบริการฟอกไตในจังหวัดเชียงใหม่

• โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)

• หน่วยงานด้านสิทธิการรักษา เช่น สปสช. และประกันสังคม

เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับ การฟอกไตอย่างต่อเนื่อง ไม่ขาดนัด และมีการติดตามผลเลือดอย่างเหมาะสม

8. การส่งเสริมคุณภาพชีวิตและการดูแลระยะท้าย

ในผู้สูงอายุบางรายที่มีโรคร่วมหลายอย่าง ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุให้ความสำคัญกับ

• การพูดคุยเรื่องเป้าหมายการรักษา (Goal of Care)

• การดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care)

• การเคารพศักดิ์ศรี ความเชื่อ และวัฒนธรรมล้านนาในระยะท้ายของชีวิต

สรุป

การดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะฟอกไตในผู้สูงอายุ ดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือของทีมสหสาขาวิชาชีพ ครอบครัว ชุมชน และโรงพยาบาล การดูแลที่ครอบคลุมทั้งด้านการแพทย์ โภชนาการ จิตใจ และสังคม จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณค่าและมีคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

ธนรัฎ เฮลท์แคร์ | ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ เชียงใหม่ | ดูแลผู้ป่วยโรคไต เชียงใหม่

เชียงใหม่

สนับสนุนการดูแลอย่างถูกต้อง และถูกวิธี โดย ศูนย์ดูแลผู้ป่วยและผู้สูงอายุ ธนรัฎ เฮลท์แคร์ เชียงใหม่
https://www.facebook.com/thanarat.healthcare?mibextid=LQQJ4d